تغییرات ناشی از مصرف برخی دارو‌ها طبیعی است

به گزارش  خبرگزاری صدا و سیما، «محمدباقر قشون» متخصص بیوتکنولوژی دارویی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به نگرانی برخی بیماران پس از مشاهده تغییر رنگ ادرار یا مدفوع در زمان مصرف دارو، گفت: بسیاری از این تغییرات بخشی طبیعی و قابل پیش‌بینی از روند جذب، متابولیسم و دفع دارو در بدن هستند و لزوماً نشانه آسیب به کبد یا کلیه محسوب نمی‌شوند.

وی اظهار کرد: رنگدانه‌های موجود در برخی دارو‌ها یا متابولیت‌های حاصل از تجزیه آنها می‌توانند به‌طور موقت رنگ ادرار، مدفوع و حتی در برخی موارد عرق یا اشک را تغییر دهند. علاوه بر داروها، برخی مواد غذایی و فرآورده‌های گیاهی نیز به دلیل رنگدانه‌های طبیعی خود ممکن است باعث بروز چنین تغییراتی شوند.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به نمونه‌های شایع این پدیده افزود: داروی ریفامپین می‌تواند رنگ ادرار، عرق و اشک را به نارنجی مایل به قرمز تغییر دهد و فنازوپیریدین نیز از دارو‌هایی است که موجب تغییر رنگ ادرار می‌شود. همچنین مصرف مکمل‌های آهن و فرآورده‌های حاوی بیسموت معمولاً باعث تیره یا سیاه شدن مدفوع می‌شود؛ تغییری که گاهی با خونریزی گوارشی اشتباه گرفته می‌شود. برخی ویتامین‌های گروه B و دارو‌های حاوی سنا نیز از دیگر عوامل شناخته‌شده این تغییرات هستند.

دکتر قشون در عین حال تأکید کرد: همه تغییرات رنگی بی‌خطر نیستند و در برخی موارد ممکن است ناشی از عوارض دارویی، تداخل دارو‌ها یا وجود یک بیماری زمینه‌ای باشند. به گفته وی، مدفوع سیاه و قیری همراه با بوی غیرطبیعی، در صورتی که فرد آهن یا بیسموت مصرف نکرده باشد، می‌تواند نشانه خونریزی دستگاه گوارش فوقانی باشد و نیاز به بررسی فوری دارد. همچنین ادرار دودی، قهوه‌ای یا بسیار تیره، به‌ویژه اگر با علائم دیگری همراه باشد، باید به‌عنوان یک علامت هشداردهنده مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرد.

وی اطلاع‌رسانی به بیماران هنگام تحویل دارو را یکی از اصول مهم مشاوره دارویی دانست و افزود: آگاهی دادن به بیمار درباره تغییرات طبیعی و قابل انتظار، از نگرانی‌های بی‌مورد، مراجعات غیرضروری به مراکز درمانی و قطع خودسرانه دارو جلوگیری می‌کند و در عین حال، به تشخیص به‌موقع علائم واقعی و خطرناک نیز کمک خواهد کرد.

این متخصص بیوتکنولوژی دارویی در پایان خاطرنشان کرد: ارتباط مؤثر میان داروساز و بیمار، نقش مهمی در افزایش ایمنی درمان، کاهش اضطراب بیماران و استفاده صحیح از دارو‌ها دارد و آگاهی از تغییرات طبیعی ناشی از مصرف برخی داروها، بخشی از این فرآیند آموزشی محسوب می‌شود.